beeld-shortdoc-typo-workshops

In de workshop Short-Doc ga je een korte documentaire maken met elkaar of individueel. Je leert interviewen en een vorm vinden voor jouw documentaire, met eigen gefilmd materiaal en beelden van internet die bij je documentaire passen.

Als je al eens hebt gemonteerd of ervaring hebt met het maken van een filmpje is dat mooi meegenomen maar niet noodzakelijk, je moet wel handig zijn met de computer.

Meenemen:

– telefoon of camera. Aan te raden is een laptop (met voldoende opslagruimte), want we gaan beelden van internet gebruiken en het gefilmde materiaal gaan we inladen om te monteren. Een laptop met een eenvoudig montageprogramma is handig.

– als je dat hebt een statief.

Schrijf je snel in want er kunnen maximaal 12 deelnemers meedoen.

Opmaak 1

Fictiefilms inspireren me vanwege de vorm of stijl die worden gebruikt. Kijk maar eens naar de speelfilms van Xavier Dolan, Wes Anderson of Woody Ellen. In de workshop gaan we geen fictie maken, maar ik zal wat mooie voorbeelden laten zien van films waarin verschillende vormen zijn gebruikt om een verhaal te vertellen. Elementen die je mee kan nemen voor je eigen documentaire.

In de workshop gaan we eigen gefilmde beelden en beelden van internet (‘archiefbeeld’) gebruiken voor je eigen documentaire filmportret. Er worden heel veel documentaires gemaakt die gebruik maken van archief beeld, een voorbeeld is de documentaire over Geert Wilders die begint met nieuwsbeelden. Een ander voorbeeld is de documentaire Farewell, een film die helemaal uit archiefmateriaal bestaat. In mijn eigen documentaire De zee lacht me toe heb ik ook gebruik gemaakt van oude foto’s en filmpjes. Op mijn website kan je meer fragmenten zien: www.saskiagubbels.nl

Frederick Wiseman is een 80-jarige Amerikaanse filmmaker die fictie, theater en heel veel documentaires heeft gemaakt over instituten waarbij hij nooit mensen interviewt maar alleen observeert met zijn camera. Hij zet niets in scene en toch, zegt hij, is een documentaire slechts een fragment van de werkelijkheid zoals de filmmaker hem ziet.

Trailer Door de oren van Ellen

Op de website van Zapp-echt-gebeurd vind je heel veel jeugddocumentaires over allerlei onderwerpen. Ook die van mezelf, bijvoorbeeld Azza, een van mijn eerste jeugddocumentaires, Door de oren van Ellen, Als ik in de spiegel kijk of mijn laatste film Lieve Jayvano. Ik probeer altijd weer andere stijlen en vormen uit; wel en soms geen interview in beeld, voice-over, slowmotion of animatie. Alles mag en kan in een documentaire portret als het maar bijdraagt aan het verhaal dat je wilt vertellen. In de workshop zal ik vertellen over mijn eigen ervaring als filmmaker.

Opmaak 1

strip-saskia

* Hoe oud was je toen je geïnteresseerd raakte in film?
En wat was de aanleiding?

Mijn vader filmde en fotografeerde altijd veel. We hadden met enige regelmaat bioscoopavonden thuis waarop we de super 8 filmpjes gingen bekijken op groot doek, dat waren geweldige avonden. En als kind keek ik veel tv, voor bepaalde series mochten ik en mijn zus en broer langer opblijven. Films en vooral series, eind jaren 70, 80; The A-team, Cheers, Dynasty, Knight Rider, Magnum, The love boat, Miami Vice en ook Nederlandse series als de familie knots, JJ de bom, de film van ome Willem, de Zevensprong. Ik herinner me nog dat ik de Zevensprong zo spannend vond dat ik meer achter de bank zat dan ervoor.

* Wanneer maakte je je eerste filmpje en met wat voor camera? Waar gaat de film over en wat was de aanleiding?
Tijdens mijn studie op de kunstacademie maakte ik mijn eerste film. Ik had als een van de weinige studenten een eigen camera omdat mijn vader er een samen met mij wilde kopen, een Panasonic videocamera. Ik vond het spannend de grens op te zoeken tussen fictie en documentaire. Dus ik had een advertentie geplaatst dat ik een studentenkamer had die je kon huren. Dat was helemaal niet waar want daar woonde ik zelf. Ik haalde de kamer overhoop, maakte er een grote troep en verzon een vreselijk streng keuringssysteem. De nietsvermoedende studenten die erop af kwamen moesten allerlei vragen beantwoorden als wat doen je ouders voor beroep en ben je bereid elke dag de wc en de gangen te boenen en dat filmde ik dan. Ik kan me nog de verbijsterde gezichten herinneren van de ouders die met die studenten meekwamen. Ik heb gezocht maar ik kon de film niet meer vinden. Ik kan me ook niet herinneren wat mijn docenten ervan vonden. Waarschijnlijk heb ik dat uit diepe schaamte uit mijn geheugen gewist.

* Welke (film / kunst)opleiding heb je gevolgd, welke vakken werden er gegeven en welke tips / inzichten staan je er het meest van bij?
Ik heb drie jaar op de kunstacademie in Maastricht gezeten richting fotografie en daarna nog drie jaar op de kunstacademie St. Joost in Breda. Hier ben ik afgestudeerd als audiovisueel programmamaker. We hadden les in allerlei vakken die met film te maken hebben; camera, licht, geluid, montage, filmgeschiedenis, interviewen, filmanalyse… Je was niet alleen regisseur van je eigen films maar ook geluidsman en editor voor andere producties, dus daar leerde je ook veel van. Ook keken we heel veel films, zowel fictie en documentaire en die analyseerden we met elkaar. Wat werkt, wat werkt niet. Dat kan ik iedereen aanraden, naar veel verschillende genres te kijken om zo te ontdekken wat je zelf goed en leuk vindt.

* Kan je je eerste bioscoopervaring nog herinneren? 
Dat was of Annie of E.T. uit 1982. Ik hou het op E.T. Een Amerikaanse sciencefictionfilm, geregisseerd door Steven Spielberg. De film gaat over Elliott, een eenzame jongen die bevriend raakt met een buitenaards wezen, E.T., dat gestrand is op aarde. Ik herinner me bijna iedere scene (of komt dat doordat ik de film daarna nog 10 keer heb gezien?), dat lichtgevende vingertje van ET als hij naar de lucht wijst en met een krakende stem zegt:
“E.T….Phone…Home”.
Het was spannend, zielig (ik heb wat afgehuild) en de grote broer van Elliot vond ik heel knap.

* Wanneer wist je dat je filmmaker wilde worden? En in welk genre? 
Ik begon met fotografie maar ik dacht steeds tijdens en na het maken van de foto’s; ik kan die verhalen die ik hoor niet kwijt. Dat was de reden dat ik overstapte naar film. Toen kon ik nog kiezen tussen documentaire of fictie of animatie. Maar het vastleggen van het echte leven vond ik super interessant en vooral van werelden die ik niet kende. Dus voor mijn eindexamen heb ik twee documentaires gemaakt. Mijn eerste documentaire ging over het leven van een blinde man “Klank van zien” en mijn tweede ging over een grote begrafenisonderneming; “Einde verhaal”. Hiervoor volgde ik de mannen, het waren allemaal mannen, tijdens hun werk. Het waren niet de meest zachtzinnige types, ze trokken de overledenen nogal hard een kist in en floten en neurieden vrolijk terwijl ze bezig waren met afleggen, zo heet dat als je een dode moet aankleden. De overledenen werden daarna een grote vrieskamer binnen gereden. De geur die daar hing rook ik maanden na het filmen nog steeds. Zo walgelijk indringend. Ik was vaak geschokt tijdens het filmen, maar ik heb ook vaak gedacht; wat heb ik toch een geweldig vak dat ik deze voor mij totaal onbekende wereld mag filmen.
Een paar maanden na mijn afstuderen kon ik een documentaire maken voor televisie, over een jongen van 21 jaar die een bijbaantje had bij een begrafenisonderneming, naar aanleiding van mijn eindexamenfilm. Daar moest hij met kisten sjouwen met overledenen erin, van de auto’s naar het graf. Hiervoor oefenden ze in een oude loods met een lege kist. Een tamelijk bizar schouwspel. De baas gaf een teken aan de jongens als ze moesten lopen. Het sein was “Heren Alstublieft”. Dat was meteen een mooie titel.

* De gouden tip(s): wat raad je beginnende filmmakers aan?
Een tip: ga niet te snel lesgeven of opdrachtfilms maken na je afstuderen, voor je het weet heb je geen ruimte meer voor je eigen films en ideeën. Want het ontdekken wat je wilt en waar je goed in bent heeft veel tijd en ontwikkeling nodig.

Opmaak 1

“All aspects of documentary filmmaking involve choice and are therefore manipulative.
But the ethical aspect of it is that you have to try to make a film that is true to the spirit of
your sense of what was going on at the time in the original event”.

– Frederick Wiseman